Ύμια: 20 χρόνια μετά η διαχείριση της κρίσης δεν έληξε!

Η διαχείριση της προηγούμενης κρίσης δεν τελειώνει παρά μόνο με τη διαχείριση της επόμενης.Οι βασικοί λόγοι είναι τρεις.

Πρώτον, όπως στη ζωή των ανθρώπων, έτσι, πολύ περισσότερο, στη ζωή των κρατών, είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει η επόμενη κρίση. Δεύτερον,όλες οι κρίσεις έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά: πρόκειται για ξαφνικά γεγονότα, εξελίσσονται ταχύτατα, απειλούν συμφέροντα μεγάλης σημασίας, η πιθανότητα σύγκρουσης ή υψηλού κόστους είναι μεγάλη και απαιτούν δύσκολες αποφάσεις σε εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο. Τρίτον, πέρα από την κατάσταση πραγμάτων που μπορεί να διαμόρφωσε η προηγούμενη κρίση, η εμπειρία διαχείρισής της και η μελέτη των λαθών συνιστά το κυρίαρχο μέσο στην προετοιμασία για τη διαχείριση της επομένης.

Με την παραπάνω λογική η διαχείριση της κρίσης των Υμίων δεν έληξε! Θα έπρεπε να συνεχίζεται και σήμερα υπό την έννοια της προετοιμασίας μας για τη διαχείριση της επομένης. Ασφαλώς ο βαθμός ή οι λεπτομέρειες της όποιας προετοιμασίας δεν είναι γνωστά και ούτε πρέπει να είναι. Είναι όμως απολύτως βέβαιο ότι η προετοιμασία είναι ο μέγιστος παράγων στη διαχείριση της όποιας κρίσης.

Αυτή είναι η κατασταλαγμένη γνώση αιώνων. Πηγάζει από τον Θουκυδίδη, ο οποίος, διά στόματος Αρχιδάμου, ανδρός «συνετού και σώφρονα» (1.79), μας προσκαλεί:

«ας ετοιμαζόμαστε πραγματικά σαν να είχαμε πάντα να αντιμετωπίσουμε αντιπάλους που σκέφτονται ορθά· και δεν πρέπει να στηρίζουμε τις ελπίδες μας στα λάθη που θα κάνουν εκείνοι, αλλά στη προνοητικότητα για την δική μας ασφάλεια. .. κράτιστος είναι όποιος εκπαιδεύεται για τις μεγάλες ανάγκες» (1.84.4).

Ποια πρέπει να είναι η δική μας προετοιμασία; Είναι προφανής, αν θυμηθούμε τα βασικά αίτια της αποτυχίας των Υμίων: ελάχιστη γνώση εκ μέρους σημαντικών τμημάτων της πολιτικής ηγεσίας ακόμη και της έννοιας της διαχείρισης κρίσεων, έλλειψη στρατηγικής (υπό την έννοια της ανυπαρξίας στόχων), έλλειψη συντονισμού μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, αλλά και μεταξύ των δυνάμεών μας.

Το στάδιο και το επίπεδο της προετοιμασίας μας δεν είναι γνωστά. Είναι όμως γνωστό ότι τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν εξοικειωθεί με την έννοια και τις αρχές της διαχείρισης κρίσεων μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία, στην οποία και εγώ είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω. Είναι επίσης ασφαλές να υποθέσουμε ότι, είκοσι χρόνια μετά, το πολιτικό προσωπικό της χώρας είναι εξοικειωμένο με τη συγκεκριμένη λογική. Ωστόσο, και πάλι, η κατασταλαγμένη γνώση αιώνων μας προειδοποιεί πως πρέπει να ετοιμαζόμαστε όχι μόνο σε επίπεδο σχεδιασμού, αλλά και σε επίπεδο εφαρμογής:

«κανείς δεν δείχνει τόση αυτοπεποίθηση κατά την εκτέλεση ενός σχεδίου όση κατά την σύλληψή του. Διότι συλλαμβάνουμε σχέδια όταν είμαστε ασφαλείς, υστερούμε όμως κατά την εκτέλεση τους εξ αιτίας του φόβου» (1.120.5).

Ας προετοιμαζόμαστε λοιπόν και στον σχεδιασμό αντιμετώπισης της επόμενης κρίσης και στην εφαρμογή του, αλλά και στο τι μπορούμε να πετύχουμε μέσω μίας πετυχημένης διαχείρισης. Η γειτονική μας χώρα μπορεί να αντιμετωπίζει ζητήματα στο εσωτερικό και στα νότια σύνορά της, ωστόσο παραμένει μία χώρα με επιθετική διάρθρωση δυνάμεων, η οποία, αν και δίνω μικρή πιθανότητα για το άμεσο μέλλον, μπορεί και πάλι να επιχειρήσει να εξάγει τα προβλήματά της.

Η προετοιμασία για την καλύτερη διαχείριση της επόμενης κρίσης είναι, τέλος, και η καλύτερη τιμή σ’αυτούς που πρόσφεραν τη ζωή τους πριν από είκοσι χρόνια στα Ύμια. Άλλωστε και πάλι ο Θουκυδίδης μας διδάσκει (2.35.1) ότι:

«άνδρες που με τα έργα τους αναδείχθηκαν γενναίοι, με έργα πρέπει και να τους τιμάμε»!

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο OnAlert.gr

Advertisements
Κλασσικό

Ετήσια Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Μεγάλο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε για άλλη μια χρονιά από το Εργαστήριο Μελέτης των Διεθνών Σχέσεων και της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Παρακάτω μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το κειμενο της Έκθεσης καθώς και τις παρουσιάσεις των ομιλητών: κ. Νικολάου Μηλιώνη, Μέλους του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και Αντιπροέδρου του Ελληνικού Ελεγκτικού Συνεδρίου και Γεωργίου Καρακατσάνη, Στελέχους  του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Σχετικά με το περιεχόμενο της Έκθεσης στο εισαγωγικό μήνυμα του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στην έκθεση αναφέρεται

«Στο παρόν έγγραφο με τίτλο «2014 — Ο έλεγχος της ΕΕ εν συντομία» συνοψίζεται και αναλύεται το περιεχόμενο των ετήσιων εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ και των Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης κατά το 2014.

Στις εκθέσεις αυτές παρέχουμε διασφάλιση σχετικά με τη χρησιμοποίηση των κονδυλίων της ΕΕ κατά τη διάρκεια του εξεταζόμενου έτους, επισημαίνοντας τους τομείς στους οποίους είναι αυξημένος ο κίνδυνος εμφάνισης παρατυπιών. Επίσης, αναλύουμε τους λόγους για τους οποίους εμφανίζονται σφάλματα και διατυπώνουμε συστάσεις για τη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης. Κύριος στόχος μας είναι να συνδράμουμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στον έλεγχο της δημοσιονομικής διαχείρισης της ΕΕ, ο οποίος εντάσσεται στο πλαίσιο της διαδικασίας χορήγησης απαλλαγής σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Το οικονομικό έτος 2014 ήταν το πρώτο της περιόδου προγραμματισμού 2014-2020 της ΕΕ. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ κατά το παρελθόν έτος είχε προγραμματιστεί κατά την περίοδο 2007-2013. Συνεπώς, όπως θα ήταν αναμενόμενο, τα ζητήματα δημοσιονομικής διαχείρισης που επισημαίνονται στην έκθεσή μας παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με τα αντίστοιχα προηγούμενων ετών.

Ήδη επί σειρά ετών διαπιστώνουμε σταθερά υψηλά επίπεδα σφάλματος στις δαπάνες της ΕΕ και, ως εκ τούτου, επισημαίνουμε τρόπους με τους οποίους μπορούν να αξιοποιηθούν καλύτερα τα διαθέσιμα πληροφοριακά στοιχεία και να χρησιμοποιηθούν πλήρως οι υπάρχουσες διορθώσεις με σκοπό την περαιτέρω μείωση των σφαλμάτων και την ανάκτηση ακόμη μεγαλύτερου μέρους των κεφαλαίων που δεν δαπανήθηκαν ορθά.

Αναμφίβολα, επιδίωξη της ΕΕ πρέπει να είναι πάντοτε η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη αξιοποίηση των ήδη υπαρχουσών δυνατοτήτων. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζουμε ότι, στο πλαίσιο της εκτέλεσης των δαπανών της ΕΕ, κατά την τρέχουσα περίοδο, πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις επιδόσεις.

Το ΕΕΣ θεωρεί επίσης ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη των πολιτικών της ΕΕ πρέπει να αναπτύξουν μια εντελώς νέα προσέγγιση όσον αφορά τις μελλοντικές δαπάνες και επενδύσεις της ΕΕ. Η επικείμενη ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος δημοσιονομικού σχεδιασμού της ΕΕ παρέχει την ευκαιρία να αναζητηθούν οι πλέον ενδεδειγμένοι τρόποι μείωσης των σφαλμάτων και βελτίωσης των συνολικών επιδόσεων του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Εν τω μεταξύ, εφιστούμε επίσης την προσοχή στην επιτακτική ανάγκη η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα όσον αφορά τα συσσωρευμένα λόγω μη απορρόφησης κεφάλαια. Σε ορισμένα κράτη μέλη, το συνολικό ποσό το οποίο παραμένει αζήτητο στα ταμεία της ΕΕ αντιστοιχεί σε σημαντικό μερίδιο των ετήσιων κρατικών δαπανών.

Προκειμένου τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες που παρέχει ο προϋπολογισμός της για επενδύσεις στο μέλλον της Ευρώπης, απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του. Αυτό σημαίνει βελτίωση των δυνατοτήτων που προβλέπει ο προϋπολογισμός για επενδύσεις στο μέλλον της Ευρώπης, μέσω της μείωσης των σφαλμάτων, της ταχύτερης απόδοσης δαπανών βάσει ορθών δηλώσεων, επενδύσεων σε έργα που ανταποκρίνονται στους στόχους της και μέτρησης της απόδοσης των εν λόγω επενδύσεων, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι επενδύσεις αυτές αποφέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και προσδίδουν αξία.

Οι πολίτες δικαιούνται να ενημερώνονται για την πρόοδο των επενδύσεων αυτών, καθώς και για τις επιδόσεις τους. Το ΕΕΣ έχει αναλάβει τη δέσμευση να διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης των κεφαλαίων της ΕΕ και της επίτευξης θετικών αποτελεσμάτων, προειδοποιώντας για τυχόν κινδύνους και παρέχοντας συμβουλές για τη βελτίωση των επιδόσεών τους.»

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ετήσια Έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου

Παρουσίαση Ν. Μηλιώνη

Παρουσίαση Γ. Καρακατσάνη

Κλασσικό